Verhoor van de zaakvoerder: één waarschuwing volstaat ook als het bedrijf verdachte is
Als zaakvoerder of ondernemer kan je onverwacht worden uitgenodigd voor een verhoor. In het sociaal strafrecht en het economisch strafrecht gebeurt dat vaak niet alleen ten persoonlijke titel, maar ook omdat jouw onderneming of bedrijf zelf (mogelijk) wordt vervolgd.
Dat plaatst je meteen in een dubbele rol: (1) je verdedigt jezelf als natuurlijke persoon en (2) je vertegenwoordigt tegelijk het bedrijf.
Mag je in zo’n situatie verwachten dat de politie jou uitgebreider informeert over je rechten?
Het Grondwettelijk Hof beantwoordde die vraag op 13 november 2025. Het antwoord is duidelijk: nee.
De kernvraag voor ondernemers
Wanneer een zaakvoerder wordt verhoord en het bedrijf ook verdachte is, ontstaat snel een spanningsveld. Een verklaring die jou persoonlijk helpt, kan het bedrijf schaden. Wat gunstig is voor de onderneming, kan je eigen positie verzwakken.
Moet de overheid een zaakvoerder in zo’n geval extra waarschuwen voor mogelijke belangenconflicten? Meer concreet: moet men expliciet wijzen op:
- aparte advocaten voor de zaakvoerder en het bedrijf, of
- de mogelijkheid om een lasthebber ad hoc te laten aanstellen?
Het antwoord van het Grondwettelijk Hof
Volgens het arrest volstaat de standaardcautie van artikel 47bis van het Wetboek van Strafvordering, ook wanneer:
- de verhoorde persoon zaakvoerder is;
- het bedrijf of de onderneming zelf (potentieel) verdachte is;
- er een reëel risico bestaat op belangenconflicten.
De wet verplicht de verhorende instanties niet om bijkomende uitleg te geven over:
- gescheiden juridische bijstand;
- of de aanstelling van een lasthebber ad hoc.
Dat vormt volgens het Hof geen schending van het gelijkheidsbeginsel of het recht op een eerlijk proces.
Waarom ziet het Grondwettelijk Hof geen ongrondwettigheid?
Het Hof wijst op drie bestaande waarborgen:
- De zaakvoerder krijgt altijd uitleg over het zwijgrecht en het recht om zichzelf niet te beschuldigen.
- Hij heeft recht op voorafgaand overleg met een advocaat.
- Hij mag zich tijdens het verhoor laten bijstaan door een advocaat.
Hierbij benadrukt het Hof expliciet de sleutelrol van de advocaat. Die moet:
- de dubbele positie van de verdachte herkennen;
- beoordelen of de belangen van de zaakvoerder en het bedrijf samenvallen;
- en, indien nodig, adviseren over gescheiden bijstand of een lasthebber ad hoc.
De wetgever mag ervan uitgaan dat deze bescherming via de advocaat verloopt. De overheid hoeft die keuze niet zelf te sturen of expliciet aan te reiken bij het begin van het verhoor.
Wat betekent dit in de praktijk?
Voor dossiers in het sociaal strafrecht en het economisch strafrecht bevestigt dit arrest een duidelijke lijn:
- een zaakvoerder krijgt bij verhoor geen uitgebreidere cautie louter omdat zijn bedrijf ook verdachte is.
- De verantwoordelijkheid verschuift naar de voorbereidende fase: vóór het verhoor.
Zonder tijdig en correct advies loopt een verdachte het risico verklaringen af te leggen die zijn onderneming of zichzelf onnodig belasten.
Dit arrest maakt dus geen einde aan het spanningsveld, het bevestigt vooral waar het moet worden opgevangen.
Grondwettelijk Hof, nr. 148/2025 van 13 november 2025
Belangrijkste conclusie
👉 voor zaakvoerders is het eerste verhoor vaak het meest risicovolle moment in het dossier.
In dossiers van sociaal strafrecht en economisch strafrecht is tijdige juridische begeleiding geen formaliteit, maar een noodzaak — nog vóór er één vraag wordt gesteld.